Radzewice wczoraj i dziś

Cmentarz - miejsce pamięci


 

    Cmentarz w Radzewicach został założony przez niemieckich mieszkańców wioski

prawdo
podobnie na początku XIX wieku.

Zgodnie z ewangelicką tradycją, w przeciwieństwie do katolickiej, cmentarze mogły być lokowane

nie tylko w tych miejscowościach, w których
istniał kościół parafialny, stąd spotykamy cmentarze

ewangelickie w prawie każdej osadzie zamieszkałej przez
protestantów.

   Cmentarz usytuowany jest w centrum wsi, na małym wzniesieniu przy drodze Rogalin-Śrem.

Wysokie stare dęby - symbol długowieczności, prosty układ przestrzenny cmentarza tworzą

klimat typowy dla ewangelickich miejsc pochówku. Do dzisiaj zachowały się dość liczne nagrobki.

Choć wiele z nich jest zdekompletowanych, porośniętych mchem i bezimiennych, są świadectwem

życia i śmierci byłych mieszkańców.

 

Najstarszy z dobrze zachowanych nagrobków  należący do  Michaela Jahnsa- pochodzi z 1827

roku. 


                                                                                                                                                                   
                                                                                                                                                                   
fotAnna Szulc

  

„ Tu spoczywa w Bogu Michael Jahns”

Możemy dowiedzieć się, że był wolnym gospodarzem w Radzewer Hauland i handlarzem drewna

w Poznaniu. Zmarł w 1827 roku przeżywszy 55 lat i 6 miesięcy.

 

Z tyłu nagrobka znajduje się inskrypcja:

 

„Oddaję mojemu Bogu wszystko,

On robi ze mną to co chce,

Dlaczego mam żyć dalej?

Poddaję się jego woli z ufnością"

Poniżej miejsce spoczynku małżonków Manthey.  Na kamiennej tablicy napisano: 


                                                                                                                                   fotAnna Szulc

„Tu spoczywa w Bogu
 

 mój dobry mąż i nasz kochany ojciec

właściciel gospodarstwa

 
                                                              Wilhelm Manthey
                                                                                  
ur. 18 kwietnia 1829 r. zm. 31 marca 1893 r."

Pozostałe epitafia, które udało się odczytać:



                                                                                                                                             
                                                                                                                                 fotAnna Szulc


„Tu spoczywają kości Anny Elżbiety Jahns z domu Sturmer 

urodzona 26 sierpnia 1773 roku, zmarła 13 stycznia 1837 roku
 

Nagrobek ufundowany przez CH. G. Keiser, W. Sunge"


inskrypcja z tyłu nagrobka:

 


„Spoczywaj w spokoju, zapomnij o troskach życia,

ukochane prochy ten kopiec przykrywa,

kiedyś nadejdzie Zmartwychwstanie,
 

gdy Boga wołanie Ciebie do przemiany obudzi”




„Tu spoczywa w Bogu razem ze swoim wcześniej zmarłym dzieckiem

Johan Gottfried Wilhelm Peschel

gospodarz i wolny osadnik z Radzewer Hauland

 ur. 13 kwietnia 1786r. zmarł 24 września 1845 r."




                                                                                                                                   fotAnna Szulc
   

„Tu spoczywa w Bogu

Pani Ewa Senft, z domu Handke

 

ur. 11 listopada 1837r, zm.18 czerwca 1858r”


inskrypcja z tyłu krzyża:

„Jej życie było moją miłością

 

Niech spoczywają w spokoju jej prochy”



                                                                                                                                           fotAnna Szulc

Grób braci Stellmacherów, obydwaj zmarli w wieku trzydziestu kilku lat pod koniec XIX wieku.

(tłum. inskrypcji na nagrobkach: p. Jolanta Hartlieb oraz Państwo Ingrid i Wolfgang Sellen)




                                                                                                                                     fotAnna Szulc

   W czasach międzywojennych, do lat siedemdziesiątych w centralnym punkcie cmentarza

znajdowała się kaplica cmentarna. 
Na początku lat 70-tych cmentarz został przekazany parafii

rzymsko-katolickiej p.w. św. Marcelina z Rogalina. Staraniem mieszkańców rozbudowano istniejącą

kaplicę, przekształcając ją w mały kościółek, przeprowadzono remont zachowanych nagrobków,

ogrodzono teren oraz uporządkowano zieleń. Przy kaplicy w latach 90 -tych XX w. wydzielono

miejsce pochówku dla obecnych mieszkańców wsi. 
Pierwszą osobą pochowaną tutaj po wojnie

 była p. Wanda Libicka, 
która wcześniej dzięki swojej prawniczej wiedzy, pomogła uzyskać

zgodę na ponowne otwarcie cmentarza. Zmarła w 1990 roku.



  

Na cmentarzu znajduje się drewniany krzyż z figurą Chrystusa, wyrzeźbioną i podarowaną
mieszkańcom Radzewic przez pana Tomasza Karalusa ze Świątnik. 


 

                                                                                                                               fotAnna Szulc

Figurę mocno zniszczył upływ czasu, niedawno pięknie odrestaurowana przez pana Romana Szczepańskiego wróciła na swoje stare miejsce obok kościoła.
 

    Od niemal trzydziestu lat  w jedną sobotę listopada zbiera się kilkudziesięcioosobowa grupa
radzewiczan i porządkuje teren rozległego cmentarza. Dbałość o miejsce pochówku to wyraz  
szacunku dla tych, którzy odeszli.

                                                                                                       zdjęcia z arch. Aleksandry Kołutkiewicz                        
Co wy wiecie, dęby. 
     (autor wiersza Grzegorz Konieczny)

Co wy wiecie dęby, co wy wiecie drzewa.
W jesień barwy i złoto strojne.
                                   Że stoicie w czas zgonu spokojnie
                                   A liść złoty wasz o słońcu śpiewa
                                   W mrok się sypiąc jak złota ulewa?...







Dodaj komentarz do tej strony:
Twoje imię:
Twoja wiadomość: